Narsist biri, odadaki en dikkat çekici kişi olabilir. Özgüveniyle parlar, söyledikleriyle herkesi etkiler, nazik ve kibar görünür, güleryüzlüdür. Bir aurası vardır ve cazibesi tam da burada başlar. Onunla birlikte olmak başta büyüleyici gelse de, zamanla bu ilişkinin farklı bir yüzü ortaya çıkabilir. Peki, narsist partnerler neden bu kadar çekici? Ve bu tür ilişkiler neden yıpratıcı olabilir? Gelin öncelikle, narsizmin ne olduğunu anlamakla başlayalım.

Narsizm Nedir?

Narsizm kelimesi psikoloji literatüründe aslında narsisizm olarak geçer ancak söyleniş kolaylığı açısından narsizm olarak da adlandırılır. Bireyin kendine yönelik algısını ve başkalarıyla ilişkisini şekillendiren bir kişilik yapısıdır. Hepimiz bir miktar narsistik özellik taşırız, bu özellikler sağlıklı bir düzeyde olduğunda özgüvenimizi ve özerkliğimizi destekler. Ancak bu sağlıklı sınır aşıldığında narsistik kişilik bozukluğuna dönüşebilir. Narsistik kişilik bozukluğunun;

• Büyüklenmeci (Grandiyöz) Narsizm,
• Örtük (Gizli) Narsizm,
• Kırılgan Narsizm olmak üzere üç türü vardır.

Narsistik kişilerin genel özelliklerine baktığımızda, kendilerini özel ve üstün görme eğilimindedir ve çoğu zaman başkalarının hayranlığına ve onayına ihtiyaç duyarlar. Genellikle dizilerde ve filmlerde gördüğümüz baskın karakterler büyüklenmeci narsistlerdir. Toplum içinde narsist kişi denildiğinde de akla bu kişiler gelir.

Büyüklenmeci Narsizm Nedir?

Narsistlerin kendilerini özel ve üstün görme eğiliminde olduklarını ve başkalarının onayına ve hayranlığına ihtiyaç duyduğunu söylemiştik. Ancak bunu farklı şekillerde dışavururlar.

• Örtük ya da kırılgan narsizme sahip olanlar bu özellikleri daha gizli ve naif bir şekilde dışavururken,
• Büyüklenmeci narsistler dışarıdan fark edilecek biçimde yaparlar. Onları örtük ya da kırılgan narsistlere göre daha kolay tespit edebilmemizin sebebi de bu.

Büyüklenmeci narsistler genellikle dışa dönük, karizmatik ve kendine güvenen bireylerdir. Bu kişiler toplum içinde kendilerini üstün, özel ve ayrıcalıklı görürler. Tavır ve davranışlarıyla da kendilerini böyle bir konuma yerleştirirler. Başarı odaklı olmaları üst konumda olmak istemeleriyle alakalıdır. İnsanların ona hayran olmalarını ister ve onların hayranlığını kazanabilmek için etkileyici görünürler. Dışadönüklerdir, özgüvenleri yüksektir, insanlara nazik davranırlar.

Bu özellikler birçok kişide olabilecek normal özellikler gibi görünebilir. Ama narsistik kişilerde bu özellikler fazla düzeydedir ve zaman zaman dışarıdan kibirli görünürler. Bunlara ek olarak empati becerileri düşüktür ve benmerkezcidirler. Empati dediğimizde diğerinin yaşadığı durumları ve duyguları anlayabilme, onun kadar şiddetli olmasa da benzer duyguları hissedebilme kapasitesini anlıyoruz. Örneğin bir yakınınızın başına kötü bir şey geldiğini görüp onun için üzülmek, onun üzüntüsünü anlayabilmek empati becerisinin göstergesidir.

Benmerkezcilik ise her insanda bulunan, sağlıklı düzeyde olduğunda özerkliğimizi ve kendimize destek verebilmemizi sağlayan bir özelliktir. Narsistik kişilerde benmerkezciliğin fazla düzeyde olduğunu, kendi duygu ve ihtiyaçlarının diğerlerinden önemli olduğunu görürüz. Yani narsistik kişi, sizin duygularınızı anlamakta zorlanabilir ve ilişkide kendilerini ön planda tutar.

Narsist Partnerler Neden Bu Kadar Çekici?

Düşünün, biri var. Kendine güveni tam, ortamlarda dikkat çekiyor ve sizinle özel olarak ilgileniyor. Diyelim ki, bir etkinliktesiniz ve odadaki herkes onun etrafında toplanmış. Karizmatik bir şekilde konuşuyor, gözlerindeki ışıltıyla herkesi etkiliyor. Sonra bir anda size dönüyor ve doğrudan gözlerinizin içine bakarak konuşmaya başlıyor. İlişkinin başında sizinle sıkça iletişim kuruyor, jestler yapıyor, iltifatlar ediyor, sizinle ilgili en önemli ayrıntıları hatırlıyor… Neler hissedersiniz? Eminim bu davranışlar birçok kişinin hoşuna gidecektir, özellikle de böyle biri tarafından gösterildiğinde. Ondan etkileneceksiniz, özel hissedeceksiniz ve hatta ona aşık olmaya başlayacaksınız. İşte narsistin cazibesi tam olarak böyle başlıyor.

Narsist Aşığın Tuzağı: Lovebombing

Bu kadar her şey çok güzel ve normal görünüyor. Narsist biri ile narsist olmayan birinin davranışlarını ayırt etmek zor olabilir. Narsistin ilişkinin başlangıcındaki şiddetli ilgisi aşk bombardımanı ya da daha çok bilinen adıyla lovebombing dediğimiz şeydir. Lovebombing, birinin size aşırı ilgi göstermesi, çok kısa sürede sizi hayatının merkezine alması, büyük vaatlerde bulunması anlamına gelir. Büyük ilgi ve sevgi gösterileriyle sizi kendine bağlar. Düşünsenize kim biri için çok özel biri olmayı istemez ki? Aşk bombardımanından etkilenmemek zordur.

Ancak, bu yoğun ilgi çoğu zaman bir yanılsamadır. Narsist partnerler, bu ilgiyi kontrol ve manipülasyon amacıyla kullanabilir. İlk başta sizi göklere çıkarır, ancak zamanla sizi değersiz hissettirmeye başlayabilirler.

Narsistle Aşk ve Normal Aşk

Narsist biriyle aşk yaşamak, sağlıklı bir ilişkiye benzer gibi görünse de, zamanla farklı işaretler ortaya çıkmaya başlar:

• İlişkinin başında yoğun ilgi varken, zamanla ilgisizlik başlar.
• Eleştirilmeye tahammülleri yoktur ve kendilerini daima haklı görme eğilimindedirler.
• Sizi manipüle ederek suçluluk hissettirebilirler.
• Bir anda sizi değersizleştirebilir ve başka birine yönelebilirler.

Bunları yaşadığınızı düşünüyorsanız, narsist biriyle bir ilişki içinde olabilirsiniz.

Neden Narsistlere Aşık Oluyoruz?

Bazı insanlar narsistik partnerlere daha fazla ilgi duyar. Bunun birkaç farklı sebebi olabilir:

• Bağlanma Stili: Kaygılı bağlanma stiline sahip kişiler, duygusal olarak mesafeli ve ulaşılmaz kişilere daha fazla çekilir.
• Özgüvenin Çekiciliği: Kendinden emin insanlar güçlü ve etkileyici görünür. Büyüklenmeci narsistik kişiler yüksek özgüvenleriyle dikkat çeker.
• Aşk Bombardımanı: Başlangıçtaki yoğun ilgi, kişiyi büyüler.
• Gizem ve Ulaşılmazlık: Bir gün sevgi dolu, diğer gün soğuk olmaları, ilişkinin daha çekici görünmesine neden olabilir.

Narsist Bir İlişkinin Zararları

Narsist ilişkiler, başta heyecan verici olsa da zamanla psikolojik yıpranmaya neden olabilir:

• Duygusal Bağımlılık: Sürekli onay arayışı içinde hissettirebilir.
• Özsaygı Kaybı: Başta yüceltilirken, zamanla değersiz hissettirebilirler.
• Kimlik Kaybı: Kendi istekleriniz ve sınırlarınız ikinci plana atılabilir.

Sonuç: Cazibeye Kapılmadan Önce Düşün!

Narsistik ilişki yaşamak, başlangıçta büyüleyici görünebilir. Ancak, ilişkinin ilerleyen aşamalarında manipülasyon ve kontrol içerebilir. Eğer böyle bir durumla karşı karşıya olduğunuzu düşünüyorsanız, kendinizi ve sınırlarınızı korumanız önemlidir.

Narsist bireylerin cazibesine kapılmadan önce, bu ilişkinin size nasıl hissettirdiğini sorgulayın. Gerçekten değer gördüğünüz bir ilişki mi, yoksa sadece bir illüzyon mu?